Tagarchief: Croonwolter&dros

Comeniuslaan 4 en 6, Nijmegen: Stekerbare verlichting voor grootste digitale toetslocatie 


Lees het gehele artikel

Dankzij de grondige verbouwing en herinrichting van de gebouwen aan de Comeniuslaan 4 en 6 beschikt de Radboud Universiteit Nijmegen straks over de grootste digitale toetslocatie van alle Nederlandse universiteiten. Tussen augustus en november 2020 is in hoog tempo fase 1 gerealiseerd, waarbij de binnenzijde van het gebouw aan de Comeniuslaan 6 duurzaam is gesloopt, opnieuw is ingedeeld en voorzien is van nieuwe technische installaties. Afgelopen februari is gestart met de werkzaamheden aan de Comeniuslaan 4 (fase 2), die eind juni worden opgeleverd. Croonwolter&dros is verantwoordelijk voor de aanleg van de elektrotechnische installaties. Van de verlichtingsinstallatie, subverdeelkasten en werkplekvoedingen tot en met de brandmeld- en ontruimingsinstallaties, data-installatie, glasvezelinfrastructuur en basis voor de audiovisuele installaties. Voor het eenvoudig aansluiten van de verlichting selecteerde de TBI-onderneming de stekerbare technieken van Wieland.

Sinds Isolectra het Wieland GST18®-systeem introduceerde in Nederland, heeft stekerbaar installeren een grote vlucht genomen. Logisch, want stekerbaar installeren bespaart tijd en (faal)kosten en vergroot de flexibiliteit van de installatie. Dat bewijzen Isolectra en Croonwolter&dros in diverse projecten. “Croonwolter&dros is één van de grootste landelijke installateurs en wij zijn marktleider in stekerbaar installeren. De afgelopen jaren zijn we steeds meer naar elkaar toe gegroeid”, vertelt Marcel Backx, Key Accountmanager bij Isolectra. “Samen hebben we al veel aansprekende projecten mogen maken, in de utiliteitsbouw, infra en zorg. Op dit moment werken we bijvoorbeeld samen in de projecten Paleis van Justitie in Den Bosch, VUmc in Amsterdam, Black Box in Groningen, Rijnstate Ziekenhuis in Arnhem, Centre Court in Den Haag én de Comeniusgebouwen in Nijmegen.”

Isolectra beschikt over zeer platte Wieland verdeelblokjes met een uitstekende prijs-kwaliteit, waar vandaan Croonwolter&dros eenvoudig en snel naar alle werkplekken kan doorstekeren.


Beperkte hoogtes

In de Comeniusgebouwen, met een oppervlakte van 6.054 m², worden dagelijks digitaal examens afgenomen. In totaal worden 923 werkplekken gerealiseerd, bovenop een computervloer. In de gebouwen is gekozen voor Soluflex kabelvloersystemen van slechts 37 mm hoogte. “Normaal gesproken lassen we de elektrotechnische kabels in een kabeldoos onder de vloer, maar in dit project was hier geen ruimte voor”, vertelt Richard Schreur, Projectleider bij Croonwolter&dros. “Daarom hebben we gezocht naar een stekerbare oplossing voor de voeding van alle computers, die we vonden bij één van onze voorkeursleveranciers. Isolectra beschikt over zeer platte Wieland verdeelblokjes met een uitstekende prijs-kwaliteit, waar vandaan we eenvoudig en snel naar alle werkplekken kunnen doorstekeren.”

Via groothandel Technische Unie levert Isolectra een groot aantal Wieland koppelsnoeren, aansluitsnoeren, splitters en verdelers voor de verlichtingsinstallatie.


Gesorteerd per installatie en verdieping

Ook alle verlichting wordt stekerbaar uitgevoerd. Via groothandel Technische Unie levert Isolectra een groot aantal Wieland koppelsnoeren, aansluitsnoeren, splitters en verdelers voor de verlichtingsinstallatie, evenals de sensoren voor de toiletgroepen. “Tijdens de eerste fase werden de producten uit voorraad geleverd in de bekende groene groothandelsbakken”, vertelt Schreur. “Een prima oplossing, maar logistiek niet altijd even efficiënt. Daarom hebben we in de tweede fase gekozen voor de inzet van speciale rolcontainers, waarin alle stekerbare producten per installatie en per verdieping gesorteerd worden geleverd. Hierdoor worden doorlooptijden nog verder verkort en faalkosten beperkt, terwijl de hoge kwaliteit geborgd blijft.”

‘WELLco maakt maatschappelijke waarde in contracten meetbaar’

wellco-maakt-maatschappelijke-waarde-in-contracten-meetbaar_1_jrnf6p
Lees het gehele artikel

Door financiële waarde in cashflow te vertalen en maatschappelijke waarde in contracten meetbaar te maken, komt een WELLco dichterbij. Een geïntegreerde contractvorm die zich toespitst op gezondheid kan als houvast dienen om bijvoorbeeld het reduceren van de ziektelast als maatschappelijke waarde vast te leggen. Die inzichten en lessen werden gedeeld tijdens een rondetafelgesprek gehouden bij croonwolter&dros met Duurzaam Gebouwd-experts.  

‘Bij een garantie voor een gezond gebouw moeten zachte KPI’s keihard worden’, kopte het eerste artikel over de mogelijkheid om een WELLco te vormen. De zoektocht naar een prestatiegarantie voor een gezond gebouw startte in de zomer van 2018. Toen bleek dat het opstellen van KPI’s en het meten van resultaten randvoorwaarden zijn voor een gezond gebouw.

Om het element ‘gezondheid’ te kunnen meten zijn er verschillende bruikbare methodieken, bijvoorbeeld de NPS-score, die klantloyaliteit meet met producten en diensten. Ook de omgevingsfactorenbeoordeling van de World Green Building Council (comfort, geluid, licht, akoestiek en bereikbaarheid) is een alternatief, evenals de internationale benchmark voor beleggers GRESB. Daarnaast is er natuurlijk de uit het Verenigd Staten overgewaaide WELL-certificering, die op aandachtsgebieden als mindfullness, beweging en voeding naast het binnenklimaat beoordeelt en gebouweigenaren scherp houdt door jaarlijkse updates te geven aan het International WELL Building Institute.

Een WELLco wordt dan ook gedefinieerd als bedrijf of entiteit die op het vlak van gezondheid aantoonbaar resultaat borgt, in een flexibele en innovatieve overeenkomst. Er worden afspraken gemaakt op basis van harde data, afkomstig uit sensoring en er is een mogelijkheid om dit te koppelen aan zachte waarden uit enquêtes en onderzoeken. De beoordelingen voor het gebouw kunnen uit diverse kokers komen en het contract kan gedurende de loopduur veranderen.

Prikkel(s) voor verhuurder

Toch lijken gebouweigenaren de deuren nog niet plat te lopen voor een langdurige samenwerking op het gebied van gezondheid. “Wat zijn de financiële barrières om aan de slag te gaan met een bedrijf of organisatie die welzijn en gezondheid borgt in een gebouw?”, vraagt moderator Wietse Walinga van Smart WorkPlace. De split incentive blijkt nog altijd parten te spelen. “Een gebruiker kan een duidelijke visie hebben om een gezonde omgeving voor zijn medewerkers te creëren, maar voor een verhuurder is de prikkel minder aanwezig”, geeft Nils Bonder van AM aan. “Tegelijkertijd zien we wel dat er vooral op high end plekken zoals de Zuidas vaker wordt gevraagd om een WELL-certificering, bijvoorbeeld om de war for talent te winnen. Op die plaatsen moet je je als gebouweigenaar onderscheiden en op zijn minst laten zien dat je iets met het onderwerp gezondheid wil en doet.”

Het verschil in belangen is niet alleen te bespeuren in de kantorenmarkt. Ook in het onderwijs is er een gat te dichten tussen enerzijds de uitgangspunten van de gemeente en de wensen van het schoolbestuur. “De uitdaging schuilt in het scheiden van budgetten in beheer, onderhoud en facilitaire diensten”, omschrijft Richard Kleefman van RVO de strubbelingen bij de verduurzaming van schoolvastgoed. “Daarnaast is het ook voor onderwijs zo dat de gemeente die het vastgoed neerzet, niet de voordelen voelt van een gezonde omgeving. Voor een gebruiker is de impact die een WELLco kan maken veel duidelijker.” Daar sluit collega Selina Roskam zich bij aan. “De verhuurder en huurder moeten het allebei willen. Door budgetten niet te ontschotten ontbreekt de financiële ruimte die je nodig hebt om een gezonder binnenklimaat te creëren.”

Op het verlanglijstje

Naast de financiële hobbels spelen er andere factoren die keuzes beïnvloeden. Een inzet op beleving en het vergroten van welbevinden staat nog lang niet bij alle beslissers op het verlanglijstje. “Opdrachtgevers beginnen niet met de juiste ambitie”, vindt Peter Ruchti van draaijer+partners. “De verhoging van arbeidsproductiviteit of het verlagen van ziekteverzuim staan niet op de agenda, terwijl dat wel zou moeten. De meeste energie zit voor ons dan ook in het vertalen van de vraag naar een toekomstbestendig ambitie waarin gezondheid wordt meegenomen.”

Fysieke afspraak

Om vastgoed als productiemiddel te zien, moeten huurders en verhuurders dichter bij elkaar komen. “Je kunt de split incentive voorkomen door het gezamenlijk belang voorop te stellen”, denkt Marc Hopman van Croonwolter&dros. “Een fysieke afspraak tussen deze twee partijen is een belangrijk vertrekpunt om samen tot een value case te komen, waarin gezondheid een leidend principe is. Dat klinkt logisch, maar het is lang niet altijd vanzelfsprekend dat deze partijen daadwerkelijk met elkaar om tafel gaan zitten om verduurzamingspaden te kiezen.”

Door een WELLco toe te passen kunnen tijdens deze gesprekken zaken worden vastgelegd over onder andere het reduceren van ziektelast. “Vertaal de financiële waarde in cashflow en maak de maatschappelijke waarde in contracten meetbaar”, adviseert Francesco Franchimon van Franchimon ICM. “Waar de reductie CO2 de maatschappelijke waarde duidt in het klimaatdebat is het reduceren van de ziektelast dat in het (zorg)preventiedebat. We zijn met zijn allen op zoek naar manieren om te verleiden en te overtuigen, om de markt in beweging te laten komen.”

Pointers voor een succesvolle WELLco

De Duurzaam Gebouwd-experts stelden de volgende pointers op voor huurders en verhuurders, om rekening mee te houden bij een eventuele WELLco:

  1. Zie vastgoed niet als een financieel product maar ga op zoek naar de value case
  2. Vertaal financiële waarde in cashflow
  3. Maak maatschappelijke waarde in contracten meetbaar
  4. Zorg voor de mogelijkheid om budgetten te ontschotten
  5. Verleid en overtuig de markt met handvaten voor hoe ze in beweging kunnen komen

Gezonde Gebouwen en WELLco

De aanwezige experts spraken aan het einde van het rondetafelgesprek de ambitie uit om samen concrete vervolgstappen te nemen, met een position paper over de visie en de noodzaak van een WELLco. Uiteindelijk moet er een roadmap verschijnen naar een markt waarin WELLco’s worden toegepast.

Op Duurzaam Gebouwd houden we je op de hoogte van de verdere vorderingen omtrent het opzetten van een WELLco. Lees in onze Kennisbank meer verhalen over gezondheid binnen het thema Gezonde Gebouwen en download onze whitepaper ‘Gezonde werkomgeving binnen handbereik’.

Vloerverwarming en -koeling in nieuw hoofdkantoor Roompot Vakanties

aanleg-van-de-vloerverwarming-en-koeling-kopieren
Lees het gehele artikel

Begin juni heeft Roompot Vakanties haar nieuwe duurzame hoofdkantoor in Goes geopend. Een mooi resultaat van een project waarin onder meer de TBI-zussen Croonwolter&dros en WTH intensief hebben samengewerkt.

Roompot Vakanties is een grote en snelgroeiende aanbieder van vakantieparken en campings in Europa. Het bedrijf heeft meer dan 2.600 medewerkers in dienst. De bouw van het nieuwe kantoorpand in Goes was een groot project: de vijf verdiepingen van het kantoorpand en het naastgelegen logistieke centrum hebben een totale oppervlakte van 7.150 m2. Beide gebouwen zijn voorzien van vloerverwarming en -koeling van WTH. Het nieuwe hoofdkantoor biedt ruimte aan zo’n 350 medewerkers. Alle medewerkers van het oude pand in Kamperland verhuizen mee.

“In april 2018 heeft Croonwolter&dros uit Rotterdam ons benaderd om te zorgen voor een vloerverwarmings- en koelingssysteem”, vertelt WTH-accountmanager Marcel Claassen. “Wij hebben hierbij gekozen voor de toepassing van onze RU-WWN-verdelers met warmtewisselaar. Onze verdelers zijn voorzien van een fysieke scheiding tussen primair verwarmings- of koelwater en het secundair circulerende water door de vloerleidingen. Daarnaast beschikken ze over een 2-pijpsaansluiting. De fysieke omschakeling tussen verwarmen en koelen vindt zo centraal gescheiden plaats.” Over de vijf verdiepingen van het nieuwe Roompot-hoofdkantoor zijn in totaal 23 RU-WWN-verdelers met 240 groepen gemonteerd.   


Lees meer over het project op de website van WTH:
https://www.wth.nl/projecten/roompot-nieuwbouw-hoofdkantoor

European Patent Office | Rijswijk – Een transparant kantoorgebouw op maat van de opdrachtgever

Maximale-transparantie-ultradun-skelet-kopiëren
Lees het gehele artikel

Het nieuwe kantoorgebouw voor het European Patent Office (EPO) in Rijswijk is gereed om te worden ingehuisd. “Bouwconsortium New Main (TBI-ondernemingen J.P. van Eesteren en Croonwolter&dros) heeft de harde deadline voor de eindoverdracht van de ‘fit for purpose’ nieuwbouw gehaald. Een wereldprestatie van alle partijen”, zegt projectdirecteur Michel Hoogendoorn.

Binnen de gekozen contractvorm (UAV-GC op basis van systeemgerichte contractbeheersing) heeft EPO geen omkijken naar de uitvoering: het bouwconsortium beheert de portemonnee en de planning, toetst de werkpakketten van de uitvoerende partijen, zoals die voor de staalconstructie, de gevelbouw, de gebouwtechniek en de binnenafbouw, en levert gefaseerd op aan zichzelf. Vervolgens krijgt EPO een uitgebreide documentatie aangeleverd ter acceptatie. De winnende aanbieding van het bouwconsortium is in 2012 gemaakt op basis van een gedetailleerd Programma van Eisen, waarin zelfs het gewenste luchtklimaat is omgeschreven. “Tegelijkertijd is er geen bestek”, vertelt projectdirecteur Michel Hoogendoorn, terwijl hij omhoog kijkt naar de recent voltooide, langgerekte glasgevel aan de Veraartlaan. De contractvorm was voor iedereen nieuw: voor EPO, voor Ateliers Jean Nouvel en Dam & Partners Architecten en voor de uitvoerende partijen. “Een innovatieve manier van samenwerken, zowel ontwerptechnisch als uitvoeringstechnisch.”

Binnentuinen in fysieke buitenruimte kopiërenBinnentuinen in fysieke buitenruimte kopiëren

‘Volle inzet op logistiek’
Het bouwconsortium heeft een 150 meter lang hoogbouwcomplex gerealiseerd met een ultraslank staalskelet van slechts 12,6 meter breed, voorzien van prefab installatievloeren (Slimline), klimaatplafonds en een dubbele glazen gevel. “Deze ontwerpkeuzes zijn ingegeven door de wens een transparant kantoor te scheppen én snel te kunnen bouwen”, aldus Hoogendoorn. Dat resulteerde onder meer in een speciaal ontwikkelde technische laag halverwege het 26 verdiepingen hoge pand, waardoor installaties zowel uit het zicht als minder omvangrijk konden worden vormgegeven. Het bouwconsortium realiseerde een verdieping per week tijdens de cascobouwfase en constructie en geveldichting gingen in treintjes achter elkaar aan, op basis van zorgvuldig geplande aanvoer- en kraantijden. De uitvoerders moesten meteen aan de slag kunnen op basis van deze tijdslots – ondersteund door hub-locaties voor materieelaanvoer op afroep. “Wij hebben vol ingezet op de logistieke operatie. Dit is een 24/7-project geweest, dat met grote precisie is gepland en uitgevoerd.”

Imposante gevel
Wie in acht neemt dat een dertigtal partijen betrokken was bij de uitvoering en op topdagen zeshonderd man actief was op de krappe bouwplaats, kan zich er wel iets bij voorstellen. En wie voor het transparante ‘glaspaleis’ staat, kan niet anders dan geïmponeerd zijn door het gevelbeeld, of je nu op de tramhalte staat bij de entree, op de A4 rijdt met de auto of het gebouw aanschouwt vanuit de werklocatie van het bouwconsortium aan de overzijde van de straat. De semi-reflecterende glazen gevel, de imposante droogloopluifel en de in verschillende kleuren uitgevoerde klimaatplafonds van de lobby vallen meteen op. Snelle liften brengen de gebruiker in seconden naar de kantoorverdiepingen, waar een stemmig grijs interieur en een weids uitzicht op de Haagse agglomeratie de toon zetten. Hoogendoorn: “Op de 1e, 2e, 3e en 26e verdieping is de maatvoering en vloerafwerking afwijkend. Hier bevinden zich respectievelijk vergaderruimten en directiekamers; op de overige kantoorverdiepingen zijn alle werkplekken identiek vormgegeven, precies zoals de opdrachtgever het wenst.”

Spiegelvijver
In de zomer vond de eindoverdracht plaats, wat EPO in staat stelt om te verhuizen. Vanuit de bestaande EPO-toren, die het bouwconsortium na de verhuizing gaat saneren en slopen, kijken de werknemers al uit op hun nieuwe pand. Na de sloop van de bestaande bouw wordt nog een grote spiegelvijver aangelegd, die met de glasgevel voor een bijzonder samenspel gaat zorgen. EPO krijgt een complete werklocatie op maat van het contract, gegarandeerd ‘fit for purpose’ tot tien jaar na oplevering. Een dergelijk bouwtraject is intensief voor alle betrokkenen. Niet iedere toekomstige opdrachtgever zal zijn project in de markt zetten als EPO, verwacht Hoogendoorn. “Er zijn uiteraard vele varianten van geïntegreerde contractvorming. De trend bij grote utiliteitsprojecten is wel dat steeds meer verantwoordelijkheden en garanties bij uitvoerende partijen worden neergelegd.”   

Tekst Jan-Kees Verschuure    |    Beeld Ronald Tilleman
Uitgelichte afbeelding: 
Maximale transparantie, ultradun skelet.


Bouwinfo

Opdrachtgever
European Patent Office

Ontwerp
Ateliers Jean Nouvel en Dam & Partners Architecten

Hoofdaannemer
Bouwconsortium New Main (TBI-ondernemingen J.P. van Eesteren en Croonwolter&dros)

Bouwperiode nieuwbouw
eind 2014 – juni 2018 (2020 incl. sloop en landschapsinrichting)

Programma nieuwbouw
85.000 m²