Bijzonder aan het Groninger Museum is dat het gebouw als een kunstwerk is ontworpen. De luchtbehandelingsunit op het dak is hierin meegenomen en onder een hellingshoek van 5,3° geplaatst.

02:24
19-11-2019

‘Een perfecte conservering van kostbare museumcollecties’

Musea bevatten vaak zeer waardevolle schilderijen, foto’s, beelden en andere kunstwerken die zowel tijdens als na openingstijd optimaal beschermd moeten worden tegen beschadigingen, vocht, schimmelgroei en voortijdige veroudering. Een juiste luchtbehandeling speelt hierin een voorname rol, weet Eef van der Velden, Accountmanager Noord-Oost Nederland bij Systemair. “Omdat de temperaturen en relatieve vochtigheid in museumruimtes dagelijks en vaak spectaculair kunnen schommelen, is een betrouwbare en vraaggestuurde luchtbehandeling essentieel. Systemair speelt hierin graag een rol met een uitgekiend assortiment luchtbehandelingsunits, bevochtigers, ontvochtigers en bijbehorende (ruimte)regelingen, die bovendien bijdragen aan een optimaal bezoekerscomfort.”

Recent heeft Systemair de luchtbehandelingstechnieken geleverd voor museum No Hero in Delden. “In dit museum voor schilderkunst golden zeer strenge eisen ten aanzien van temperatuur en relatieve vochtigheid”, vertelt Van der Velden. “Niet verwonderlijk, want een schommelende luchtvochtigheid kan onder meer leiden tot schimmelvorming, verkleuringen, opstaande verf, schilferingen en oxidatie van de spijkers in de schilderijlijsten, terwijl temperatuurschommelingen krimpen en uitzetten van de lijst, (krimp)scheuren in de verf en craquelé kunnen veroorzaken. Naarmate kunstwerken ouder worden, worden ze steeds brosser en breekbaarder. Schommelingen in temperatuur en relatieve vochtigheid zijn dan funest.”

De bestaande luchtbehandelingsunit is in één dag verwijderd. Ondertussen stond op een parkeerplaats buiten de stad een grote vrachtwagen te wachten, om de nieuwe unit just-in-time te leveren. Zodat de overlast voor de omgeving tot een minimum beperkt bleef.

Betrouwbare, vraaggestuurde klimaatbeheersing

Echter om de temperatuur en relatieve vochtigheid op een constant niveau te houden, is niet eenvoudig, weet hij. “Een plotselinge toestroom van bezoekers kan de luchtvochtigheid in een ruimte ineens sterk doen stijgen. Zeker op een regenachtige dag. In de zomermaanden nemen bezoekers veelal de hitte van buiten mee naar binnen, terwijl bij vorst (te) droge lucht op de loer ligt. In alle gevallen is een betrouwbare, vraaggestuurde klimaatbeheersing onontbeerlijk.” In museum No Hero zijn daarom temperatuur- en luchtvochtigheidsopnemers in alle expositieruimtes en gangen geplaatst, die continu de klimaatcondities meten. “Alle meetdata wordt uitgelezen en geanalyseerd door een centrale regelkast, die twee HHflex luchtbehandelingsunits van resp. 1.500 m³/h en 6.500 m³/h aanstuurt”, aldus Van der Velden. “Om zo energetisch mogelijk aan de gestelde ruimtecondities te voldoen, wordt 90% van de afgezogen lucht gereconditioneerd en opnieuw de ruimte in geblazen. Daarnaast zuigen de luchtbehandelingsunits circa 10% verse buitenlucht aan, waarmee een optimaal bezoekerscomfort wordt geborgd. Een stoombevochtiger zorgt voor een vraaggestuurde bevochtiging van de lucht, terwijl een ontvochtiger in de gewenste ontvochtiging voorziet.” De data van de regelapparatuur wordt nauwkeurig geregistreerd en ten minste 10 jaar bewaard, waarmee Systemair tevens tegemoetkomt aan de eisen van de verzekering.

De installaties voor No Hero werden in 2016 geleverd. “Helaas werd tijdens de bouwperiode een inbraak gepleegd, waarbij ook een aantal kabelhaspels in brand werd gestoken. De oude rentmeesterswoning liep hierbij flinke roetschade op”, vertelt Van der Velden. “Het gebouw moest van binnen volledig worden gereinigd, waarbij o.a. de regeltechniek, regelkast en luchtbehandelingsunits zijn vervangen. In 2017 hebben we de nieuwe units geleverd.”

Schuine luchtbehandelingsunit voor Groninger Museum

In 2018 heeft Systemair de bestaande luchtbehandelingsunit van het Groninger Museum vervangen. “Deze unit – die tijdens de nieuwbouw begin jaren ‘90 was geïnstalleerd – was aan het eind van zijn technische levensduur gekomen. Bovendien waren de eisen voor luchtbehandeling inmiddels aangescherpt. De nieuwe luchtbehandelingsunit (12.500 m³/h) is grotendeels identiek aan de oude unit. Echter is een aantal toevoegingen gedaan. Zo hebben wij de nieuwe unit voorzien van energiezuinige (EC) gelijkstroommotoren en een sorptie warmtewiel met een hoog vochtterugwinningsrendement, waarmee een optimale duurzaamheid en energie-efficiëntie worden geborgd.”

Bijzonder aan het Groninger Museum is dat het gebouw als een kunstwerk is ontworpen, vertelt Van der Velden. “De luchtbehandelingsunit op het dak is hierin meegenomen en onder een hellingshoek van 5,3° geplaatst. Dit had grote gevolgen voor ons ontwerp. Zo hebben we de lekbak van de koelbatterij moeten aanpassen. En om de vertrouwde esthetiek te borgen, hebben we alle panelen verticaal i.p.v. horizontaal gemonteerd.” De bestaande luchtbehandelingsunit is in één dag verwijderd. “Ondertussen stond op een parkeerplaats buiten de stad een grote vrachtwagen te wachten, om de nieuwe unit just-in-time te leveren. Zodat de overlast voor de omgeving tot een minimum beperkt bleef.”

De luchtbehandelingsinstallatie in het Groninger Museum komt voor een belangrijk deel overeen met de installatie in No Hero. In beide gevallen wordt het binnenklimaat vraaggestuurd geregeld, bevochtigd en ontvochtigd, met als verschil dat in Groningen recirculatielucht en buitenlucht variabel worden aangezogen.  

Tekst: Lieke van Zuilekom
Beeld: Systemair
Lees meer over: luchtbehandeling , Musea , Systemair

Installatie en Bouw Nederland partners

Schindler Robotics Installation System for Elevators improves sa