Den Haag Mauritshuis | Klimaatinstallatie van groot belang

Het vernieuwde Mauritshuis is verdubbeld in oppervlakte door een ondergrondse uitbreiding naar het gebouw aan de overkant van de straat. Dit voormalige hoekpand van Sociëteit de Witte aan Plein 26 heet voortaan de Royal Dutch Shell Vleugel. Toch verandert er aan het karakter van het museum weinig. De uitstraling en de unieke huiselijke sfeer blijven door het ontwerp van Hans van Heeswijk architecten behouden.

Het zeventiende-eeuwse huis, waar de vaste collectie in te zien is, is gemoderniseerd. De ramen, de klimaatinstallatie en de verlichting zijn vervangen en het interieur is verfraaid. Kropman Installatietechniek is verantwoordelijk voor de werktuigbouwkundige installaties, de meet- en regeltechniek en alle elektrotechnische installaties in het Mauritshuis, met uitzondering van de brandmeld-, ontruimings- en beveiligingsinstallaties.

Tijdelijke klimaatinstallatie
Hoewel de kunstwerken tijdens de verbouwing elders waren ondergebracht, hadden de monteurs van Kropman geen vrij spel. “Het renoveren van een monument zorgt altijd voor uitdagingen,” vertelt Manager Projecten Marten Holtrop. “De lambrisering, parketvloeren en gestucte plafonds moesten in hun originele staat blijven. We hebben dan ook zoveel mogelijk geprobeerd om de bestaande kanalen te handhaven.” Vanzelfsprekend werden aan het museumklimaat extreem hoge eisen gesteld.
“Luchtvochtigheid en temperatuur moesten binnen een uiterst smalle bandbreedte worden gehouden. Ook tijdens de werkzaamheden. Om de constructie van het Mauritshuis in goede conditie te houden, hebben we een tijdelijke klimaatinstallatie voorzien buiten het pand.” De installatie is op een ponton in de Hofvijver geplaatst, waarbij de kanalen via steigers het pand in werden gebracht. De oude installatie is uitgeschakeld.”
Adviesbureau Arup uit Amsterdam heeft het installatietechnische ontwerp voor het Mauritshuis gemaakt. Kropman heeft de detaillering voor zijn rekening genomen. “Op de zolder van het Mauritshuis is het hart van de klimaatinstallatie voorzien. Hier hangt een aantal regelkasten, die de luchtbehandelingskasten, de koelmachines op het dak en de verwarming aansturen,” vertelt projectleider Marco Vollebregt. “Alle ruimtes worden centraal bevochtigd, ontvochtigd en gekoeld en decentraal naverwarmd. Een centrale luchtbehandelingskast zorgt voor voldoende aanvoer van frisse buitenlucht.” Twee grote luchtbehandelingskasten in het Mauritshuis zorgen voor de recirculatie van de lucht in het gebouw. “Deze lucht wordt nabehandeld aan de hand van de metingen in de expositiezalen. In iedere zaal is hiertoe een gecombineerde temperatuur- en luchtvochtigheidssensor voorzien.”
De verlichting in het Mauritshuis is grotendeels vervangen door LED-verlichting, die centraal wordt geregeld via een KNX-systeem. In de maanden na de opening heeft Kropman alle installaties in het Mauritshuis verder geoptimaliseerd. De komende twintig jaar is het bedrijf verantwoordelijk voor het onderhoud van de installaties.

Tekst: Lieke van Zuilekom | Foto: Kropman Installatietechniek

 

i-project-infov3 Projectinfo

Halogeenvrije kabels in Mauritshuis
Het Haagse Mauritshuis – beroemd vanwege de collectie 17e eeuwse schilderkunst – heeft de afgelopen twee jaar een grondige metamorfose ondergaan. Veel nieuwe bekabeling ging er tijdens de verbouwing naar binnen, uitgevoerd in halogeenvrij en bestemd voor stroomvoorziening en signaalbehoefte.
Eldra BV is een grote speler op de markt van productie en levering van kabels. Ruim 5.600 verschillende soorten produceert de onderneming (onderdeel TKH Groep, 70 werkmaatschappijen) die grofweg kunnen worden onderverdeeld in laagspanningskabels, stuurstroomkabels, installatiekabels, flexibele leidingen, signaalkabels en instrumentatiekabels. Voor zowel het gerestaureerde als uitgebreide Mauritshuis in Den Haag leverde Eldra de benodigde installatie- en signaalkabels. In halogeenvrije uitvoering, dus beter voor welzijn en milieu, zegt accountmanager regio West-Nederland Victor Rossner: “De Rijksgebouwendienst laat alle nieuwe elektra met halogeenvrije kabels installeren, daar zijn ze heel strikt in. Halogeenvrije kabels bevatten geen weekmakers, in tegenstelling tot de traditionele PVC-kabels. Als ik het mocht zeggen, werd halogeenvrij de standaard in bestekken.” De levering voor het Mauritshuis kwam tot stand op aanvraag van hoofdinstallateur Nunu uit ‘s-Gravendeel. Een vaste en betrouwbare afnemer, volgens Rossner. “Nunu is gespecialiseerd in de vooral wat complexere utiliteitsbouw. Ze installeren alles met ons fabricaat, en nu dus ook hier. Dat zullen ze niet voor niets doen.”


Meten, valideren en optimaliseren
Door meten, valideren en optimaliseren draagt Aero-Dynamiek bij aan het optimaal laten functioneren van gebouwinstallaties, conform de specificaties en de gewenste binnenklimaatcondities. Bij het project Mauritshuis in Den Haag was installatiegeluid een belangrijk aspect. Nog vóór de verbouwing van het Mauritshuis heeft Aero-Dynamiek een nulmeting uitgevoerd voor de klimaatinstallaties om vervolgens na de verbouwing de klimaatinstallaties op de gewenste capaciteit te zetten door middel van het lucht- en waterzijdig inregelen.
Vóór de verbouwing was er zorg over de geluidsproductie van de klimaatsystemen, vertelt Youssef Rahaoui van Aero-Dynamiek. “De uitdaging zat in het binnen de krappe planning de juiste capaciteit aan medewerkers te leveren, om de gewenste ventilatie-eisen te bereiken en daarbij onder het gestelde geluidsniveau te blijven. Het betrof 36 luchtbehandelingskasten, recirculatiekasten en afzuigventilatoren en een cv- en gkw-zijdig onafhankelijk (dynamisch) regelend systeem met drukgecompenseerde afsluiters.”
Na het op capaciteit brengen van de installaties heeft Aero-Dynamiek het effect van de installaties gecontroleerd op onder meer temperatuur, luchtvochtigheid en geluidsniveau in de ruimtes. “Persoonlijk vond ik het bijzonder om bijvoorbeeld een geluidsmeting uit te voeren naast het Meisje met de parel van Johannes Vermeer,” bekent Rahaoui. “Kropman heeft het systeem zodanig neergezet dat het technisch aan alle voorafgestelde eisen kon voldoen, zodat wij deze perfect konden instellen. Alle lof wat dat betreft voor de installateur, want de installatieruimte was zeer beperkt in het al zo uitdagende monumentale gebouw.”


Flinterdunne vloerverwarming
Het vernieuwde Mauritshuis in Den Haag is door de ondergrondse uitbreiding niet alleen verdubbeld in oppervlakte, maar heeft ook een nieuwe hoofdingang gekregen aan het voorplein. Via een grote stalen trap, bekleed met natuursteen, of een lift dalen bezoekers af naar de nieuwe foyer. Om de trap ook in de winterperiode begaanbaar te houden, heeft Electric Comfort op de trap een flinterdunne, elektrische vloerverwarming aangebracht. “We hebben in eerste instantie aan hoofdaannemer Kropman Installatietechniek een proefstuk aangeboden,” vertelt Alfons Oosterwijk van Electric Comfort. “De uitdaging voor ons en de firma Kropman zat erin dat de opbouwhoogte van de traptreden slechts maximaal 4 millimeter mocht bedragen. In onze werkplaats hebben we de traptreden in verschillende breedtes en lengtes uitgezet op een houten plaat om hier de verwarmingselementen op aan te brengen en nadien af te gieten met Marothaan. Om een goede hechting te verkrijgen van de tegellijm op het Marothaan, zijn de elementen ingestrooid met vuurgedroogd zand. Deze werkwijze heeft erin geresulteerd dat de verwarmingselementen snel bevestigd konden worden en de natuurstenen traptreden vlot gelegd konden worden.” Ook in het voorplein en de foyer van het Mauritshuis heeft Electric Comfort elektrische vloerverwarming aangebracht. “De vloerverwarming wordt gestuurd met speciale sensoren, die zowel luchtvochtigheid als vorst detecteren. Want bij droge vorst hoeft de installatie niet te worden ingeschakeld,” stelt Oosterwijk terecht.